Van klimaatakkoord naar wijkwarmte

Minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat presenteerde op 28 juni van dit jaar het Nationale Klimaatakkoord. Sindsdien werken meer dan honderd partijen aan de uitvoer hiervan, waaronder vertegenwoordigers van de burgerbeweging als Buurtwarmte Paddepoel. Het doel is om de nationale broeikasgasuitstoot in 2030 met 49 procent terug te dringen ten opzichte van 1990. De transitie is in de eerste plaats een maatschappelijke transitie, waarbij burgers, bedrijven en overheid op elkaar zijn aangewezen. Er is een bundeling van daadkracht, investeringen, kennis en kunde nodig.

7 miljoen huizen gasvrij
Het Klimaatakkoord zet in op een verduurzaming van alle bestaande Nederlandse gebouwen in 2050: dat zijn 7 miljoen huizen en 1 miljoen gebouwen.
In 2030 moet al 20 procent van deze gebouwen verduurzaamd zijn. Dat komt neer op 50.000 woningen per jaar vóór 2021. In 2030 moet dat tempo opgelopen zijn naar 200.000 woningen per jaar. Per wijk moet worden bekeken wat de beste aardgasvrije oplossing is.

Gaswinning stopt
De gaswinning in Groningen zal naar verwachting vanaf medio 2022 helemaal stoppen. Dat schrijft Minister Wiebes op 10 september 2019 in een brief aan de Tweede Kamer. Het kabinet heeft inmiddels aangekondigd een aantal aanvullende maatregelen te nemen waardoor de gaswinning nog sneller daalt dan was voorzien. Daarmee komt noodzaak van de aardgasvrije wijken dichterbij, en neemt de urgentie van de ontwikkeling hiervan enorm toe.

Warmte in de wijk
Minister Wiebes heeft laten onderzoeken1 wat burgercoöperaties kunnen bijdragen aan de klimaat- en energiedoelen in 2030. In een kamerbrief
(20 juni 2019) informeert Wiebes dat “50 procent lokaal eigendom van hernieuwbare elektriciteit op land denkbaar is en dat er potentieel is voor lokaal eigendom van warmtevoorzieningen op wijk- niveau.”

Meerjarenaanpak Groningen
De gemeente Groningen wil in 2035 energieneutraal zijn en is gestart met een meerjarenaanpak. Die begint met het maken van energieomgevingsplannen op wijkniveau. Daarbij wordt per wijk gekeken welk energiesysteem het meest geschikt is. Maar een wijkaanpak kan alleen slagen als het maatschappelijk organisatievermogen in de buurten benut en vergroot wordt. Oftewel: zorg ervoor dat georganiseerde bewoners zelf formuleren wat wel of niet gewenst is in een wijk – dat kunnen zij beter dan anderen. De overstap van aardgas naar duurzamere alternatieven is daarbij het logische aanknopingspunt en startpunt om dit maatschappelijk organisatie- vermogen op te bouwen.